aan

Van Wiktionary
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Mofers[bewirk]

Veurzitsel[bewirk]

Lemma[bewirk]

aan /á:n ~ à:n/

  1. plaats (statisch):
    1. guuef aan det get zich taenge get op bevindj of stiep: de lejjer steit aan 't hoes
  2. plaats (dynamisch):
    1. guuef de richting woroet me zich bewaeg aan: ich gaon zoea op heim aan
  3. guuef d'n óntvenger aan
    Dae breef is gerich aan Jan.
  4. verdeildj in, bestäöndje oet
    Die höbbe sèstig luuj aan persenieël.
Raod

Veur oearsprónk noom dit veurzitsel d'n datief.

Aafbraeking
  • aan
Aafleijinge
Verwantje wäörd
Zagswies
  • op heim aan: heives
    Es v'r de tesse vol höbbe, gaon v'r op heim aan kroepe.
  • aan emes kómme (aksent op aan):
    1. emes aanrake
    2. emes (geiselik) besjadige
  • aan emes nieks aan vinje (aksent op twieëdje aan): emes neet intersant of creatief vinje
  • Aan 'm! = Begin mit die werk!
  • aan 'm zeen:
    1. ane gang zeen
    2. óngestèldj zeen
  • Dao is/waas get aan (aksent op aan):
    1. (gezag van dinger) dao is get mit, det is neet gans tegooj (döks mit twieë kieër aan)
      Aan dae wagen is get aan.
    2. (gezag van luuj) óndudelike geiselike sjaaj opgeloupe
      Ich weit neet waat mit dem is, meh Pietje is get aan.
  • Dao kump/kwaam get op mich/dich aan (aksent op aan): Ich/doe höb(s)/had(s) väöl perblemen in 't veuroetzich.
  • örges (neet) aan kómme: get neet kónne bereike, örges neet bie kómme
    Ane plefóng kóm ich neet sónger 'n lejjer.
  • 't Aan zich höbben (óm) ... (aksent op aan): de slechte gewuuendje höbben óm ...
    Dae haet 't aan zich anger luuj inne zeik te zitte.

Verbuging[bewirk]

predikatief inkelvaad mieëvaad
radikaal liaison radikaal liaison radikaal liaison
nom. sjrif aan ane anen ane aan 't
aant
ane
IPA /á:n/ /á:nə/ /á:nən/ /á:nə/ /á:nət/
/á:n̥t/
/á:nəd/
/á:nd/
/á:nə/
dat. sjrif aan aangene aangenen aangen aange aangen aangen
aange
IPA /á:n/ /á:ŋɣənə/ /á:ŋɣənən/ /á:ŋɣən/ /á:ŋɣə/ /á:ŋɣən/ /á:ŋɣən/
/á:ŋɣə/

In anger spraoke[bewirk]

[1]

[3]

  • Frans: à
  • Ingels: to
  • Nederlandjs: aan
  • Pruus: an

Bieveugelik naamwaord[bewirk]

Lemma[bewirk]

aan /á:n/

  1. (predikatief) aktief; in wirking
Aafbraeking
  • aan
Antoniem
Aafleijinge
Zagswies
  • aan ligke (aksent op aan):
    1. taengen 'ne randj ligke (wie bie 't biljare)
      Ligke die bel noe aan, of neet?
    2. taengenein ligke
  • aan zeen
    1. (gezag van luuj) kepotmeug zeen
      Naodet ich d'n haof gesjoeffeldj haw, waas ich aan.
    2. (gezag van luuj) inne kleier zitte
      Bös toe nanneet aan? V'r mótten achter e keteer inne kirk zeen!
    3. (gezag van vuur) branje
      Det vuur is al van gisteraovendj aan.
    4. (gezag van verkieëring) blieve doere
      Nao vief waeken is 't nag ummer aan tösse die twieë.
  • aan zitte/ligke: sónger ruumdje daotösse, mer ouch sónger spanning (gezag van matterjale_
    Die sjroef mót neet vaster gedrejdj waere; die mót allein aan zitte.
  • Dao is/waas get/nieks van aan (aksent op aan): Dao is/waas zeker waal/neet waor.
  • d'r emes ein(en) aan make (aksent op aan): emes inne perbleme bringe
  • get aan höbbe (aksent op aan): kleier óm 't lief höbbe
  • nieks aan höbbe (aksent op aan):
    1. gèn kleier óm 't lief höbbe
    2. (euverdrechtelik) slechter kleier óm 't lief höbbe
  • 't Huuert zich aan. (aksent op aan)
  • 't Zuutj zich get aan. (aksent op aan)
  • 't Is aan: Dao is spraok van verkieëring of van vrundjsjappeliken ómgank.
  • zich aan wirke (aksent op aan): zoea hel wirke det me gans kepot is

Achterzitsel[bewirk]

Lemma[bewirk]

aan /à:n/

  1. gepospositioneerde vorm van aan: op heim aan
Aafbraeking
  • aan

Biewaord[bewirk]

Lemma[bewirk]

aan /á:n/

  1. neet-wirkwäördelike res van e wirkwaord beginnendj mit aan-
Aafbraeking
  • aan