ein

Van Wiktionary
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Mofers[bewirk]

Houftèlwaord[bewirk]

Lemma[bewirk]

ein /ɛ́i̯n/

  1. 't leegste positief getal det alik is (1), 't getal tösse nul (0) en twieë (2), bie 't törve: "I"
    Ein oear haw d'r bevraore
Raod

"ei~n" mit sleiptoean is 't neutraal houftèlwaord (ouch gebroek bie tèllen en raekene: "ein, twieë, drie", "Ein en ein is twieë."). 't Is 't insigste houftèlwaord waat bieveugelik verbaoge wuuert, wie einen hóndj, ei\n vrouw, ei dink. Bie ónziejige wäörd wuuert de vorm "ei~" gebroek, boete wen 't gevolg wuuert door 'ne klinker of door 'n /h/: ei bieës, ein oug, ein hert.

De volstenjige vorm "ein", "eine", "ei" wuuert noeatj gebroek es e veurgestèldj lidwaord; daoveur gebroek me de verkortdje vorm "èn", "ènne", "è", of de ónbeklemtoeandje vörm daovan: "'n", 'ne", "e". Es lidwaord kump de volstenjige vorm allein veur inne kómbenaasje zónne(n) ... eine, zón ... ei\n en zoea ... ei~n.

De vrouwelike vorm (mit stoeattoean) wuuert gebroek veure oere bie 't kloklaeze; de ónziejige vorm (mit sleiptoean en allewiel meis mit liaison -n) veure menute: "'t Is ei~n op ei\n." Dink hiebie aan aafkortinge van "'t Is ei~ menuut op ei\n oere." De -n bieje menute kump ouch meis trögk bie "'t Is ei~(n) veur vief."

Aafbraeking
  • ein
Variaasje
Aafleijinge
Zagswies
  • "Det is ein!" zag Ulespegel, doe sloog/stook t'r zie moder ein oug oet.
  • 't ein(t) en 't anger(t)
    (Die) ein vrouw veel; die anger bleef rechop.
  • Det is ei doon en laote (naodrök op ei): Det is 'n väöls te lestig meneer veur mit einanger óm te gaon.
  • Det is ieëste knoeaj/rotzooj: Det is zeker knoeaj/rotzooj.
  • ein dees daag of ein dezer daag ("ei\n" en "daa\g" mit stoeattoean)

Verbuging[bewirk]

mannelik vrouwelik ónziejig predikatief
radikaal liaison radikaal liaison radikaal liaison
houftèlwaord sjrif eine einen ein ei ein ein
eint
IPA /ɛ́i̯ne/ /ɛ́i̯nen/ /ɛ̀i̯n/ /ɛ́i̯/ /ɛ́i̯n/ /ɛ́i̯n/
/ɛ́i̯n̥t/ /ɛ́i̯nd/
rangtèlwaord sjrif ieëste ieësten ieëste ieëste ieës
IPA /ìæ̯̈ste/ /ìæ̯̈sten/ /ìæ̯̈ste/ /ìæ̯̈ste/ /ìæ̯̈s/
kieërtèlwaord sjrif inkele inkelen inkel inkel inkel
inkelt
IPA /ɪ́ŋ̊kʲele/ /ɪ́ŋ̊kʲelen/ /ɪ́ŋ̊kʲel/ /ɪ́ŋ̊kʲel/ /ɪ́ŋ̊kʲel/
/ɪ́ŋ̊kʲel̥t/ /ɪ́ŋ̊kʲeld/
bieveugelik sjrif insige
insigste
insigen
insigsten
insige
insigste
insigs
insigste
insig
insige
insigste
IPA /ɪ́n̥sɪ̽ʝe/
/ɪ́n̥sɪ̽çste/
/ɪ́n̥sɪ̽ʝen/
/ɪ́n̥sɪ̽çsten/
/ɪ́n̥sɪ̽ʝe/
/ɪ́n̥sɪ̽çste/
/ɪ́n̥sɪçs/
/ɪ́n̥sɪç/
/ɪ́n̥sɪʝz/
/ɪ́n̥sɪʝ/
/ɪ́n̥sɪ̽ʝe/
/ɪ́n̥sɪ̽çste/
/ɪ́n̥sɪ̽çste/
biewäördelik sjrif èns
ieëstens
IPA /è̞n̥s/
/ìæ̯̈sten̥s/
/è̞nz/
/ìæ̯̈stenz/

In anger spraoke[bewirk]

Reciprook veurnaamwaord[bewirk]

Lemma[bewirk]

ein /ɛ́i̯n/

  1. drök oet det eder van twieë of mieër óngerwerpe (luuj, bieëster, veurwerpe) op zien eige meneer taengeneuver 't angert hanjeltj
  2. drök 'n óngerling verbandj, aansloeting of flotte opeinvolging oet
    Die loupen al oeren achterein aan.
Raod

Dit waord wuuert vas gesjreven aan 't veuraafgäöndj veurzitsel.

't Reciprook veurnaamwaord "ein(anger)" wuuert minder gebroek es 't Nederlandjs "elkaar"; döks kómme kónstruksjes mit "zich" veur: "Die zeen zich gaer." (= "Zij zien elkaar graag.")

Aafbraeking
  • ein
Aafleijinge
Verwantje wäörd
Zagswies
  • Geer mótj det aanein sjrieve.
  • Loup dao mer achterein.
  • Die hajen euverein.
  • Speeltj toch mitein.
  • Verstaontj uch óngerein.
  • Die vertroewen opein.
  • Die gluiven alles vanein.
  • Die trèkke veurein.

In anger spraoke[bewirk]

[1]

Zelfstenjig naamwaord[bewirk]

Lemma[bewirk]

ein v /ɛ́i̯n/

  1. 't getal "1" (ouch es puntj of siefer)
Aafbraeking
  • ein

Verbuging[bewirk]

inkelvaad mieëvaad
radikaal liaison radikaal liaison
nom. sjrif ein eins
IPA /ɛ́i̯n/ /ɛ̀i̯n̥s/ /ɛ̀i̯nz/
dim. sjrif
IPA

In anger spraoke[bewirk]

Houftèlwaord[bewirk]

Neet-lemma[bewirk]

ein /ɛ̀i̯n/

  1. (neet-lemma) vrouwelike vorm van ein
Aafbraeking
  • ein
Verwantje wäörd

Lidwaord[bewirk]

Neet-lemma[bewirk]

ein /ɛ̀i̯n/

  1. (neet-lemma) benaodrökdje vrouwelike vorm van ènne (allein bie zón ... ein)

Lidwaord[bewirk]

Neet-lemma[bewirk]

ein /ɛ́i̯n/

  1. (neet-lemma) benaodrökdje ónziejige vorm van ènne (allein bie zoea ... ein)