haje

Van Wiktionary
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Mofers[bewirk]

Wirkwaord[bewirk]

Lemma[bewirk]

haje /há:jə/

  1. (euvergenkelik) neet laote varen of gaon; örges van in 't bezit blieve
  2. (euvergenkelik) (mit aan of taenge) op 'n bepaoldje plaats of meneer inne henj höbbe
    Haaj die plaat 'ns taengen 't leech, dan zuus te zoea of die doorzichtig is.
    Doe kóns dao 't bèste 'ne zwaegel aan haje, went dae kraom is gènne sent waerd.
  3. (euvergenkelik) 'n hoesdeer of vieë verzorge
  4. (euvergenkelik) daoveur zorge det get blief zowie 't is
    Doe mós 't hoes sjoean haje door aventoe te poetse.
  5. (óneuvergenkelik) (reflexief) in gooj kóndiesje blieve
    Haaj dich, v'r zeen ós!
  6. (óneuvergenkelik) (reflexief) neet bedirve
    Die mèlk hèltj zich neet lang es ónwaer inne lóch is; die geit dich óm.
  7. (koppelwirkwaord) (reflexief) in 'ne zekeren toestandj blieve
    Doe mós tich röstig haje wen luuj nöt taenge dich kalle.
  8. (óneuvergenkelik) vas blieve zitte
    Det hèltj neet; dao mós se get anges veur verzinne.
  9. (synoniem) anger waord veur organizere
    Wienieë hèltj geer det fieësjke?
Aafbraeking
  • ha-je
Net get anges gesjreve
Aafleijinge
Verwantje wäörd
Zagswies
  • haje van
    1. (euvergenkelik) get sjoean vinje
      Jan hèltj neet zoea van meziek; hae kiek lever nao d'n tillevies.
    2. (euvergenkelik) leefdje veule veur emes; leefhöbbe
      Sjat, doe wits det ich van dich haaj.
  • emes ane vraet haje: (graof spraokgebroek) emes in zien laevesóngerhaad verzeen
  • emes/get op aafstandj haje
  • emes/get in 't oug haje: emes/get hieël persies en prónt volge
  • emes 'n handj inne rögk haje:
    1. emes steun gaeve bie 'n óngernumming of hanjeling
    2. emes steun gaeve wen d'r aangevalle wuuert
  • emes vanne straot haje: door emes 'n aktiviteit te laoten oetveure veurkómme det t'r/'t mesjiens op 't slechte paad kump
  • euverein haje: einanger door diek en dun blieve steune
  • get achtere rögk haje: get geheim haje
  • get veur zich (kónnen) haje (naodrök op veur): e geheim (kónne) beware
  • get euver zich blieve haje
    Es se-n oet e kattelik gezin bös, bliefs se-n ummer get kattelieks euver dich haje.
  • Haad de moel! = Zwieg! (Nederlandjs: Hou je mond!)
  • get/emes hoeag haje (naodrök op hoeag, zuuch ouch: hoeaghaje): laote mirke det m'n emes/get wardeert
  • juuj haje: ophaje, ophuuere, oetsjeie
  • zich keduuk haje: zich stil hajen oet angs of verlaege-zeen
  • de kop biejein haje: klaor blieve dinke
  • de moel/móndj haje: gedwónge zwiege, nieks zègke
  • neet te haje zeen: neet taenge te haje zeen
  • oug hajen op get > örges oug op haje: lètten op get
  • de poeat stief haje: bie zien meining blieve
  • 't Zal zich d'róm haje. / 't Hèltj zich d'róm. (naodrök op haje of hèltj):
    1. 't Zal óngevieër zoea get wie juus gezag.
    2. 't Is zoeaget 't kritiek puntj.
  • voot bie stök haje: neet van zien meining verangere
  • Wae(m) de gek trouwtj ómmen drek, verluus d'n drek en hèltj de gek: Me mót noeatj eine trouwe veur zien bezittinge.
  • Werk höbben is nieks, meh werk haje: Doe mós zorge des toe kóntinu werk höbs.
  • zich aan 't ... haje (mit e wirkwaord wie bäöke, sjrieëve, kwake, joeddasse enzowiejer): blieve ...
    Det paerd hèltj zich aan 't stampe; det haet de moet ane puuet.
  • zich emes van 't lief haje: daoveur zeen det emes dich neet kan rake bie e dreigendj gevech
  • zich groeat haje: tróds taengeslaag mood en doorzittingsvermeuge tuine
  • zich te vrundj haje mit emes: vrundj blieve mit emes, ouch wen det lestig is
  • zich trögk haje > zich trögkhaje
  • ziene (stieve) kop haje: zwiegen oet stiefköppigheid
Vermeljing
  • Bakkes, Pierre: Mofers Waordebook, Stichting Mofers Waordebook (2007); p. 148.

Verveuging[bewirk]

ich doe det veer geer zie deilwaord
radikaal liaison radikaal liaison radikaal liaison radikaal liaison radikaal liaison radikaal liaison radikaal liaison
hujigen tied sjrif haaj hèls
hils
hèltj
hiltj
haje hajen haadj haje hajen hajendj
IPA /há:i̯/ /hè̞l̥s/
/hɪ̀l̥s/
/hè̞lz/
/hɪ̀lz/
/hè̞ʎ̥c/
/hɪ̀ʎ̥c/
/hè̞ʎɟ/
/hɪ̀ʎɟ/
/há:jə/ /há:jən/ /há:ɟ/ /há:jə/ /há:jən/ /há:jəɲɟ/
vergangen tied sjrif heel heels heel hele helen heel
heeldj
hele helen gehaje gehajen
IPA /hè:l/ /hè:l̥s/ /hè:lz/ /hè:l/ /hè:le/
/hé:le/
/hè:len/
/hé:len/
/hè:l/
/hè:ʎɟ/
/hè:le/
/hé:le/
/hè:len/
/hé:len/
/ɣə'há:jə/ /ɣə'há:jən/
gebi-jjendje wies sjrif haad! haje-v'r haadj!
IPA /há:d/ /há:jəvər/ /há:ɟ/
substantivering infinitief gerundium I gerundium II supinum participium
radikaal liaison radikaal liaison radikaal liaison radikaal liaison radikaal liaison
sjrif haje hajen gehaads ó haje hajen hajentaere hajentaeren gehaje gehajen
IPA /há:jə/ /há:jən/ /ɣə'há:d̥s/ /ɣə'há:dz/ /há:jə/ /há:jən/ /há:jən̥'tɛ̀:re/ /há:jən̥'tɛ̀:ren/ /ɣə'há:jə/ /ɣə'há:jən/
Raod

Bakkes zaet det de mieëvaadsvörm inne vergangen tied sleiptuuenig zeen, meh det huuert me nimmieë trögk in 't modernder Mofers. Alle vergangen-tiedsvörm, oetgezunjerd 't deilwaord lieke stoeattuuenig te zeen.

In anger spraoke[bewirk]

[1]

[3]

[~ haje van]

Zelfstenjig naamwaord[bewirk]

Neet-lemma[bewirk]

haje ó /há:jə/

  1. (gerundium) gerundium II van haje
Raod

Deze vorm (gerundium II taenge I) geldj es (neutraal) spraokgebroek sónger negatieve bieklank.

Aafbraeking
  • ha-je

Verbuging[bewirk]

inkelvaad mieëvaad
radikaal liaison radikaal liaison
nom. sjrif haje hajen
IPA /há:jə/ /há:jən/
dim. sjrif
IPA
dat. sjrif haje hajen
IPA /há:jə/ /há:jən/


Wirkwaord[bewirk]

Neet-lemma[bewirk]

haje /há:jə/

  1. (neet-lemma) mieëveljigen ieëste-persoeansvorm (veer) innen hujigen tied van haje
  2. (neet-lemma) mieëveljigen derdje-persoeansvorm (zie) innen hujigen tied van haje
Aafbraeking
  • ha-je