zitte

Van Wiktionary
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

'n sjiljerie van emes dae zitj [1]

Mofers[bewirk]

Wirkwaord[bewirk]

Lemma[bewirk]

zitte [sedere] /zɪte/

  1. (óneuvergenkelik) 't lief in zónne standj höbbe det 't baovelief rechop steit en rös oppe batse
  2. (óneuvergenkelik) (euverdrechtelik) 'n plaats ingenómmen höbbe
  3. (reflexief) gaon [1]
    Zitj uch, dao zeen steul genóg.
  4. (modaal) guuef aan det get 'nen doer haet
    Die zeen dao gewuuen gaon zitte zoepe.
    De hin zitj dao zoea fijn te pikke.
  5. (synoniem) (euvergenkelik) anger waord veur passe (de goje maot zeen)
    Det kleid zitj dich wie gegaote.
Raod

Bieje modaal beteikenis wuuert "te" neet ummer gebroek, wie det in 't Nederlandjs waal is. De regel is det "te" ummer volg bieje verbaoge vorm, meh noeatj nao d'n infinitief, boete wen get aanblief (kóntinu) en es vervaelendj of hinjerlik ervare wuuert:

  • Ich zit hie fijn aerpel te sjèllen in 't zunke. ("zit" is 'ne verbaoge vorm, dus "te")
  • Ich höb gèn zin veur hie te zitte zanike. ("zitte" is ónverbaogen en infinitief, dus gein "te")
  • Waat zits toe toch te wawwele/zeivere/knotere/snoeve/giepe. (Me blief kóntinu wawwele enz., waat es vervaelendj of hinjerlik ervare wuuert, dus "te")

Mirk op det in 't lèste veurbeeldj ouch meis spraok is van 'ne verbaoge vorm.

Aafbraeking
  • zit-te
Aafleijinge
Zagswies
  • aan zitte/ligke: sónger ruumdje daotösse, mer ouch sónger spanning (gezag van matterjale)
    Die sjroef mót neet vaster gedrejdj waere; die mót allein aan zitte.
  • örges aan gezaeten höbbe: get höbbe gebroek, get aangeraak höbbe
  • achter emes haer zitte
  • Begiene die zeen neet wie ze sjiene: die zitten achtere gerdiene, en zègke: "Kiek, dao geit t'r miene!" = Begiene zeen neet zowie zie lieke.
  • blieve zitte: 't zelvendje lieërjaor oppe sjoeal euvernuuj mótte doon
  • bie emes oppe daak zitte: hipetieëkgaever zeen
  • ane gróndj zitte:
    1. gans kepót zeen (gezag van luuj), gei geldj mieër höbbe
    2. gènne kantj mieër oet kónne
  • wie gegaote zitte: hieël good passe

Verveuging[bewirk]

ich doe det veer geer zie deilwaord
radikaal liaison radikaal liaison radikaal liaison radikaal liaison radikaal liaison radikaal liaison radikaal liaison
hujigen tied sjrif zit zits zitj zitte zitten zitj zitte zitten zittendj
IPA /zɪt/ /zɪd/ /zɪts/ /zɪdz/ /zɪc/ /zɪɟ/ /zɪte/ /zɪten/ /zɪc/ /zɪɟ/ /zɪte/ /zɪten/ /zɪteɲɟ/
vergangen tied sjrif zaat
zoot
zaats
zoots
zaat
zoot
zote zoten zootj zote zoten gezaete gezaeten
IPA /zá:t/
/zò:t/
/zá:d/
/zò:d/
/zá:ts/
/zò:ts/
/zá:dz/
/zò:dz/
/zá:t/
/zò:t/
/zá:d/
/zò:d/
/zò:tə/ /zò:tən/ /zò:c/ /zò:ɟ/ /zò:tə/ /zò:tən/ /ɣə'zɛ́:te/ /ɣə'zɛ́:ten/
vergangen tied
(kónjunktief)
sjrif zoot zoots zoot zote zoten zootj zote zoten gezaete gezaeten
IPA /zò:t/ /zò:d/ /zò:ts/ /zò:dz/ /zò:t/ /zò:d/ /zò:tə/ /zò:tən/ /zò:c/ /zò:ɟ/ /zò:tə/ /zò:tən/ /ɣə'zɛ́:te/ /ɣə'zɛ́:ten/
gebi-jjendje wies sjrif zit! zitte-v'r zitj!
IPA /zɪt/ /zɪd/ /zɪtever/ /zɪc/ /zɪɟ/
substantivering infinitief gerundium I gerundium II supinum participium
radikaal liaison radikaal liaison radikaal liaison radikaal liaison radikaal liaison
sjrif zitte zitten gezit ó zitte zitten zittentaere zittentaeren gezitte gezitten
IPA /zɪte/ /zɪten/ /ɣə'zɪt/ /ɣə'zɪd/ /zɪte/ /zɪten/ /zɪten̥'tɛ̀:re/ /zɪten̥'tɛ̀:ren/ /ɣə'zɪte/ /ɣə'zɪten/

In anger spraoke[bewirk]

[1]

Wirkwaord[bewirk]

Lemma[bewirk]

zitte [ponere] /zɪte/

  1. (euvergenkelik) 'n plaats gaeve
  2. (euvergenkelik) op 'n bepaoldje meneer sjikke
  3. (euvergenkelik) klaor make (gezag van kóffe en tieë)
  4. (euvergenkelik) get opsjrieve (gezag van 'n handjteikening)
  5. (reflexief) vas of vaster waere
    Die moer mót zich ieës nag zitten ieër v'r dao-aan wiejer kónne metsele.
  6. (euvergenkelik) lètters naevenein plaats det mieër aafdrökke gemaak kónne waere ('n aad ambach)
  7. (synoniem) anger waord veur vaszitte [ponere]
  8. (synoniem) anger waord veur paote
    Ich zit dao 'n paar rieje staakboeane.
Aafbraeking
  • zit-te
Variaasje
Aafleijinge
Zagswies
  • al/alles oppe kop zitte: örges einen óngerein van make

Verveuging[bewirk]

ich doe det veer geer zie deilwaord
radikaal liaison radikaal liaison radikaal liaison radikaal liaison radikaal liaison radikaal liaison radikaal liaison
hujigen tied sjrif zit zits zitj zitte zitten zitj zitte zitten zittendj
IPA /zɪt/ /zɪd/ /zɪts/ /zɪdz/ /zɪc/ /zɪɟ/ /zɪte/ /zɪten/ /zɪc/ /zɪɟ/ /zɪte/ /zɪten/ /zɪteɲɟ/
vergangen tied sjrif zat zats zat zatte zatten zatj zatte zatten gezatj
IPA /zat/ /zad/ /zats/ /zadz/ /zat/ /zad/ /zatə/ /zatən/ /zac/ /zaɟ/ /zatə/ /zatən/ /ɣə'zac/ /ɣə'zaɟ/
gebi-jjendje wies sjrif zit! zitte-v'r zitj!
IPA /zɪt/ /zɪd/ /zɪtever/ /zɪc/ /zɪɟ/
substantivering infinitief gerundium I gerundium II supinum participium
radikaal liaison radikaal liaison radikaal liaison radikaal liaison radikaal liaison
sjrif zitte zitten gezit ó zitte zitten zittentaere zittentaeren gezitte gezitten
IPA /zɪte/ /zɪten/ /ɣə'zɪt/ /ɣə'zɪd/ /zɪte/ /zɪten/ /zɪten̥'tɛ̀:re/ /zɪten̥'tɛ̀:ren/ /ɣə'zɪte/ /ɣə'zɪten/

In anger spraoke[bewirk]

[1]

Zelfstenjig naamwaord[bewirk]

Lemma[bewirk]

zitte ó /zɪte/

  1. (gerundium) gerundium II van zitte
Raod

Deze vorm guldj es neutraal spraokgebroek.

De vörm vanne wirkwäörd "zitte (sedere)" en "zitte (ponere)" kómmen hie euverein.

Aafbraeking
  • zit-te

Verbuging[bewirk]

inkelvaad mieëvaad
radikaal liaison radikaal liaison
nom. sjrif zitte zitten
IPA /zɪte/ /zɪten/
dim. sjrif
IPA
dat. sjrif zitte zitten
IPA /zɪte/ /zɪten/

Wirkwaord[bewirk]

Neet-lemma[bewirk]

zitte /zɪte/

  1. (neet-lemma) mieëveljigen ieëste-persoeansvorm (veer) innen hujigen tied van zitte
  2. (neet-lemma) mieëveljigen derdje-persoeansvorm (zie) innen hujigen tied van zitte
Raod

De vörm vanne wirkwäörd "zitte (sedere)" en "zitte (ponere)" kómmen hie euverein.

Aafbraeking
  • zit-te